Doanh nhân

CÁCH ĐÁNH BẠI SỰ CHẦN CHỪ KHI PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP

Chần chừ là một sự thôi thúc kì dị. Chúng ta ai cũng đã trải nghiệm nó, nhưng lý do thường khó có thể được xác định.
Sự chần chừ trì hoãn những hoạt động đưa con người đến gần mục tiêu của họ hơn — bất kể là xây dựng một doanh nghiệp vững mạnh hay tập luyện để có một thân hình cân đối. Vậy tại sao con người lại không chạy hết tốc lực đến một tương lai tươi sáng hơn?

Mặt khoa học.

Những nghiên cứu khoa học về sự chần chừ đã gia tăng trong vòng 20 năm trở lại đây. Những nhà nghiên cứu từng coi vấn đề này là do rắc rối trong việc quản lý thời gian, nhưng hiện tại họ xem nó như một hiện tượng phức tạp và khác nhau đối với mỗi người.
“Sự chần chừ đích thực là sự thất bại hoàn toàn trong việc quản lý bản thân”, đó là những gì nhà văn Eric Jaffe viết trong tạp chí Observer.
“Những chuyên gia định nghĩa nó là sự quyết định trì hoãn những công việc mà chúng ta định làm, mặc dù biết rằng chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả. Việc không có khái niệm về thời gian sẽ làm vấn đề này tồi tệ hơn, nhưng bản chất của sự chần chừ là không có khả năng kiểm soát cảm xúc.”
Những triết lý gia người Hy Lạp sử dụng từ akrasia để mô tả trạng thái hành động ngược lại với những gì chúng ta nên làm. Dựa vào khái niệm này, nhà văn James Clear tin rằng mỗi người đều có một “Hiện Tại” khao khát sự thỏa mãn ngay tức thì và một “Tương Lai” mong muốn những phần thưởng về lâu dài. Ông viết:
“Khi đến lúc ra quyết định, bạn không nghĩ về Tương Lai, bởi vì trong thời điểm đó não bộ của bạn chỉ nghĩ đến Hiện Tại.”

Động lực bản thân.

Vào 2006, tôi thường chật vật với báo thức. Khi chuông reo vào 5 giờ sáng, tôi tự hỏi bản thân: “Liệu mình có nên ngủ thêm một chút hay là dành một vài giờ để cải thiện công việc kinh doanh?”
Vào thời điểm đó tôi là một lập trình viên cho một công ty truyền thông tại New York trong khi gây dựng công ty của bản thân, JotForm như một dự án riêng. Tôi học được rất nhiều thứ về bản thân mình khi vừa có một công việc toàn thời gian vừa phát triển một startup — bao gồm cách để đánh bại con quỷ chần chừ của bản thân.
Tôi bắt đầu tự hỏi tại sao mình lại dời lại một số công việc. Một khi tôi đã xác định được nguyên nhân, tôi có thể lên kế hoạch để lấy lại hiệu quả làm việc của mình. Cách tiếp cận này nghe có vẻ đơn giản, nhưng hầu hết các lời khuyên không tìm ra được cốt lõi của vấn đề. Thay vì vậy, xã hội thường nói với chúng ta hãy cố gắng vượt qua cảm giác uể oải đó.
Cách “ hãy làm đi” đó đôi khi có hiệu nghiệm, nhưng bạn không thể duy trì nó lâu dài được. Nếu bạn liên tục trì hoãn một số công việc, có lý do cho việc đó — và khả năng cao đó là vấn đề cá nhân.
Dưới đây là bốn yếu tố đằng sau thói quen xấu của bạn, cũng như một số lời khuyên để đánh bại chúng.

1. Sự phát triển không đủ nhanh

Hãy nghĩ về lần cuối cùng bạn bắt đầu một dự án mới hay một kế hoạch kinh doanh mới. Có lẽ bạn cảm thấy hưng phấn và được tiếp năng lượng bởi thử thách mới. Một vài tháng (hoặc vài năm) sau, cảm giác đó biến mất. Có lẽ bạn cảm thấy chán nản hoặc mất hứng thú. Đó là khi bạn đang đấu tranh lại thời gian và tâm sinh học của bản thân.
Dopamine thường được mô tả là cách não bộ “trao thưởng”, chúng được tạo ra khi ví dụ khi điện thoại có thông báo mới hay đồ ăn được mang đến. Nhưng những nghiên cứu mới chỉ ra rằng dopamine liên quan đến những hành vi tìm kiếm phần thưởng hơn là đóng vai trò trở thành phần thưởng.
Khi não bộ của bạn thấy điều gì mới lạ, nó tiết dopamine. Chất hóa học tự nhiên này cho bạn động lực để tìm phần thưởng. Nhưng khi sự mới lạ đó mất đi, tâm trí của bạn nổi loạn. Động lực của bạn giảm khi trí não của bạn nghĩ rằng: “Công sức của tôi không được đền đáp, điều này không vui chút nào nữa.”
Hiện Tại và những ham muốn thỏa mãn ngay tức thời của nó cũng khiến bạn gặp vô vàn khó khăn trong việc bắt đầu công việc mà đáng lẽ bạn phải làm.
BJ Fogg, một nhà khoa học nghiên cứu hành vi tại Đại học Stanford gợi ý rằng bạn có thể chống lại điều này bằng cách thiết lập những “mốc phần thưởng” và liên hoan mỗi khi bạn đạt được chúng. Tưởng tượng bạn muốn tạo ra một khóa học trên mạng. Bạn có thể viết tiếp sau mỗi ngụm nước uống, sau đó lặp lại hành động này qua ngày.
Một khi công việc đã xong, bạn có thể tự thưởng nhỏ cho bản thân. Bạn có thể nghe một bản nhạc, đi bộ hoặc đọc một quyển sách. Lặp đi lặp lại quá trình này cho đến khi bạn hoàn thành mục tiêu. Những phần thương nhỏ này làm thỏa mãn não bộ của bạn và thúc đẩy bạn về phía trước. Vòng lặp này cũng sẽ thiết lập một thói quen mạnh mẽ và triệt tiêu hoàn toàn ham muốn động lực để làm việc của bạn.

2. Bạn không biết phải bắt đầu từ đâu

Việc cảm thấy bị áp đảo bởi nhịp sống nhanh trong xã hội hiện đại là hết sức bình thường. Những danh sách việc phải làm dài dòng sẽ khiến bạn không biết phải bắt đầu từ đâu. Không may là những lựa chọn này khiến bạn mất tập trung theo những cách lén lút: bạn làm những việc mang lại ít giá trị như kiểm tra hòm thư hay thông báo trên mạng xã hội.
Những nhà sáng lập rất dễ sa vào cạm bẫy này bởi hiếm khi có một con đường rõ ràng tiến về phía trước. Nếu bạn giống như đa số các doanh nhân, bạn phải đảm đương rất nhiều công việc hoặc có một lịch làm việc bận rộn. Trong khi nói chuyện với những doanh nhân khác, tôi nhận ra rằng việc cảm thấy không chắc chắn là hoàn toàn bình thường — nhất là khi bạn bắt đầu thứ gì đó mới. Đừng trách bản thân mình nếu bạn không có câu trả lời. Hãy bắt đầu ở bất kì đâu bạn có thể.
Nghĩ giải pháp cùng những người bạn, người thầy hoặc cố vấn viên có thể giúp bạn thiết lập những ưu tiên rõ ràng. Tìm những người ngoài vòng công việc của bạn để xin lời khuyên, bởi họ có thể nhìn rõ nhất bạn nên dành thời gian vào việc gì và những công việc nào bạn nên để cho người khác.
Các hệ thống cũng có thể đè bẹp sự chần chừ. Gia đình tôi sở hữu một trang trại ô lưu nhỏ, và tôi tham gia thu hoạch cùng họ mỗi năm. Tất cả mọi việc vận hành trôi chảy như một cỗ máy. Mỗi người đều biết công việc là gì và các bước để làm việc đó khiến việc chần chừ trở nên bất khả thi.

3. Bạn sợ thất bại

Những nhà sáng lập thích nói “thất bại nhanh, thất bại thường xuyên.” Đằng sau sự dũng cảm đó, nhiều người lại sống trong sự sợ hãi của việc ra quyết định sai.
Trong một chuyến thăm thung lũng Silicon gần đây, nhà văn Rob Asghar nói chuyện với một nhà sáng lập thật thà đến mức ngạc nhiên. Người đàn ông đó muốn được giữ bí mật danh tính, và nói với Asghar: “Nhiều người ở đây nói về chấp nhận thất bại, nhưng điều đó chỉ là sáo rỗng.”
Nhiều người sợ thất bại đến mức độ họ đi đường tắt. Những người khác thì đẩy lùi ngày ra mắt, hạn chót hoặc bị ám ảnh bởi những tiểu tiết thay vì cho ra mắt một phiên bản thử nghiệm. Tôi cũng như vậy. Tôi vật lộn với sự cầu toàn vào những ngày đầu của doanh nghiệp. Có lẽ chúng tôi đã có thể phát triển nhanh hơn, nhưng tôi không kêu gọi vốn từ bên ngoài. Tôi không bị các nhà đầu tư hoặc cổ đông giám sát từng bước đi, và khi nỗi sợ thất bại bao trùm, tôi có thể dễ dãi với bản thân mình và tiếp tục tiến bước.
Joseph Ferrari, một giáo sư tâm thần học đại Đại học Chicago De Paul phân loại những người chần chừ bởi nỗi sợ thất bại là “những người trốn tránh”. Bất kể họ đang lảng tránh thất bại hay thậm chí là cả thành công, họ rất quan tâm đến ý kiến của người khác. Ông viết : “Họ thà bị người khác đánh giá là không có cố gắng, thay vì là không có khả năng.”
Đặt ra tiêu chuẩn cao không phải là một điều xấu. Tất cả mọi người đều biết rằng để thành công bạn cần phải gan góc, kiên trì và bám theo nguyên tắc của bản thân. Beyoncé và Steve Jobs là những người cầu toàn và họ đã gặt hái xu hướng này để đạt được những kết quả đáng kinh ngạc.
Ellen Hendrikson, nhà tâm thần học tại Đại học Boston viết: “Sự cầu toàn và tính chần chừ có liên kết với nhau, nhưng không phải tiêu chuẩn cao giữ bạn lại, mà là niềm tin rằng công việc mà bạn làm đồng nghĩa với giá trị con người bạn. Điều đó có thể làm bạn dừng bước ngay lập tức.”
Bạn và công việc là hai thứ hoàn toàn khác nhau. Bản thân con người chúng ta và những gì chúng ta đạt được là hai điều khác nhau, và nếu bạn hiểu được điều đó, nỗi sợ sẽ không còn có thể ngăn cản bạn.

4. Bạn không thích công việc

Một số hoạt động không hề vui chút nào. Rất ít người thích đi bác sĩ khám bệnh hoặc tính thuế thu nhập cá nhân của họ. Xây dựng một công ty cũng cần bạn phải làm nhiều công việc không mấy thú vị. Và khi có bao nhiêu công việc để xử lý như vậy, ai lại muốn dành thời gian của họ để tính hóa đơn chứ?
Đây có lẽ là loại chần chừ thông dụng nhất. Con người hoãn lại những công việc buồn tẻ hoặc chán chường bởi vì chúng ta không muốn phải vật lộn với chúng.
Nhà tâm thần học cộng đồng Heidi Grant viết: “Đâu đó dọc dường đời, chúng ta đều tin vào một khái niệm mà không hề nhận ra, đó là để có động lực chúng ta phải cảm thấy rằng bản thân muốn làm việc. Tôi không biết tại sao chúng ta lại tin vào điều này, nhưng nó 100% không chính xác.”
Grant gợi ý rằng thay vì chờ động lực đến, bạn hãy sử dụng một kĩ thuật có tên gọi “kế hoạch nếu – thì”. Đầu tiên, lập ra những bước cần thiết để hoàn thành một công việc. Tiếp theo — bước quan trọng nhất — xác định khi nào và ở đâu bạn sẽ làm việc. Ví dụ: “Nếu là 10h sáng thì mình sẽ đóng Facebook và tìm các công ty thiết kế.”
Quy trình này không cần tới ý chí mạnh mẽ. Và điều đó rất quan trọng, bởi chính sự thiếu ý chí này dẫn đến việc bạn trì hoãn mọi thứ. Hãy chấp nhận rằng quyết tâm của bạn là có hạn, và sử dụng kế hoạch “nếu-thì” như một phương án dự phòng.

Sức mạnh của việc hiểu bản thân.

Mỗi người chúng ta đều có các động lực, mục tiêu và tính cách khác nhau, vì vậy việc mỗi người có lý do riêng cho việc chần chừ là hoàn toàn bình thường. Khi bạn biết được điều gì cản đường, việc chọn lựa giải pháp sẽ dễ hơn rất nhiều. Bỏ ngoài tai những “bí kíp” và đừng lo nếu lời khuyên của các “chuyên gia” thất bại.
Bởi vì việc tự hiểu bản thân mình là điều quan trọng hơn, hãy thử nghiệm và gắn bó với những gì hiệu quả với bạn. Và hãy nhớ rằng không chỉ mình bạn gặp rắc rối với việc chần chừ, bởi tất cả chúng ta, từ những nhà thông thái Hy Lạp cho đến những nhà sáng lập tại thung lũng Silicon đều phải đối mặt với thử thách tương tự.

Aytekin Tank, sáng lập và CEO của JotForm
Entrepreneur

Viết bình luận

Your email address will not be published.

Có thể bạn cũng quan tâm